تبلیغات
فارغ التحصیلان تاریخ و تمدن ملل اسلامی

فارغ التحصیلان تاریخ و تمدن ملل اسلامی
دانشگاه تهران - دانشکده الهیات و معارف اسلامی
نظر سنجی
نظرتان در مورد وبلاگ چیست؟





سلام دوستان عزیز

بررسی مهدویت در شمال افریقا نیازمند بحث های متعددی است،دراینجا لازم دانستیم در چند پست آنرا اورده ودر آخر از آن نتیجه گیری کنیم  پس ابتدا دانستن سراغازهای این دعوت وشخص مهم این جریان از ضروریات است که کوشیده شده در اولین گام این حرکت با آن آشنا شده تا در مراحل بعد به سراغ اندیشه ها وباورهای او رفته واز ان پس مراحل دیگر را بررسی کنیم.

اندیشه مهدویت از مفاهیم مؤثر قرآنی، روایی، كلامی، سیاسی و از اركان تاریخ اسلام است كه در فرهنگ و تمدن اسلامی و بحران فراگیر و مستمر جهان اسلام، جایگاه ویژه‌ای داشته است. موعودگرایی در غرب اسلامی که سرزمین هم زیستی ملل منتظر الظهور است ریشه سنتی دارد. نخستین تجربه پیدایش دولت براساس مهدویت در غرب اسلامی روی داد. گزارش تاریخی از چهارده قرن مهدویت و بررسی مبانی نظری آن، مدعیان مهدویت و دولت های کلامی مهدوی که از اواخر قرن دوم تا اواسط قرن چهاردهم هجری با ادعای مهدویت در غرب اسلامی تأسیس شدند، موضوع بررسی این نوشتار است

بْن‌ِ تومَرْت‌ tumart] ، ابوعبدالله‌ ebn-e محمد بن‌ عبدالله‌ بن‌ تومرت‌ بربری‌ِ هَرْغى‌ د 24ق‌/130م‌، فقیه‌ اصولى‌، مدعى‌ مهدویت‌ و امامت‌ در مغرب‌ اقصا مراكش‌ كنونى‌ و بنیان‌گذار سلسلة موحدون‌ در شمال‌ افریقا و اندلس‌.

اِبْن‌ِ تومَرْت‌ tumart] ، ابوعبدالله‌ ebn-e محمد بن‌ عبدالله‌ بن‌ تومرت‌ بربری‌ِ هَرْغى‌ د 24ق‌/130م‌، فقیه‌ اصولى‌، مدعى‌ مهدویت‌ و امامت‌ در مغرب‌ اقصا مراكش‌ كنونى‌ و بنیان‌گذار سلسلة موحدون‌ در شمال‌ افریقا و اندلس‌.
او در قریه‌ای‌ از بلاد سوس‌، واقع‌ در مغرب‌ اقصا، در خانواده‌ای‌ فقیر، ولى‌ پرهیزگار دیده‌ به‌ جهان‌ گشود. وی‌ كه‌ از اوان‌ جوانى‌ دوستدار علم‌ و دین‌ بود، در 00ق‌/107م‌ سوس‌ را به‌ قصد قرطبه‌ كه‌ آن‌ زمان‌ یكى‌ از مراكز علمى‌ مهم‌ به‌ شمار مى‌رفت‌، ترك‌ كرد و در آنجا نزد قاضى‌ ابن‌ حَمدین‌ درس‌ خواند و از اندیشه‌های‌ ابن‌ حزم‌ اندلسى‌ متأثر گردید. سپس‌ در تونس‌، اسكندریه‌، مكه‌ و بغداد محضر استادان‌ برجسته‌ای‌ را درك‌ كرد و از علم‌ شریعت‌، حدیث‌ نبوی‌ و اصول‌ فقه‌ و دین‌ توشة سرشاری‌ برگرفت‌ و سرانجام‌، پس‌ از گذراندن‌ 1 سال‌ در بلاد شرق‌ اسلامى‌ به‌ مغرب‌ بازگشت‌.
همین‌كه‌ ابن‌ تومرت‌ به‌ تونس‌ وارد شد، طالبان‌ علم‌ به‌ او روی‌ آوردند و او مدتى‌ را به‌ ارشاد خلق‌ و تعلیم‌ كتاب‌ و سنت‌ به‌ فقها صرف‌ كرد. آن‌گاه‌ از همراهان‌ معدود خود خواست‌ كه‌ آمادة حركت‌ به‌ مغرب‌ اقصا شوند. در بین‌ راه‌ در شهرهای‌ بِجایه‌، تلمسان‌، فاس‌ و مراكش‌ به‌ تعلیم‌ علم‌ و دین‌ پرداخت‌ و مردم‌ را از معاصى‌ و مناهى‌ بازداشت‌. در هنگام‌ عبور از این‌ شهرها بر شمار مریدانش‌ افزوده‌ شد. عبدالمؤمن‌ بن‌ على‌ و عبدالله‌ بن‌ محسن‌ وانشَریشى‌ كه‌ بعدها در زمرة نزدیك‌ترین‌ یاران‌ وی‌ درآمدند، در همین‌ زمان‌ به‌ او پیوستند.
او در مراكش‌ بیش‌ از جاهای‌ دیگری‌ كه‌ بر سر راه‌ خود از آن‌ گذشته‌ بود، معاصى‌ و اعمال‌ شنیع‌ دید؛ لذا بر امر به‌ معروف‌ و نهى‌ از منكر افزود و به‌ انتقاداتى‌ تند از على‌ بن‌ یوسف‌ بن‌ تاشفین‌، حاكم‌ مرابطون‌ پرداخت‌، تا اینكه‌ على‌ بن‌ یوسف‌ به‌ اخراج‌ او از مراكش‌ فرمان‌ داد و ابن‌ تومرت‌ در گورستانى‌ در بیرون‌ شهر خیمه‌ زد و گروهى‌ طالب‌ علم‌ به‌ خدمتش‌ آمدند كه‌ شمار آنان‌ رفته‌ رفته‌ فزونى‌ گرفت‌. وی‌ به‌ موازات‌ امر و نهیهای‌ معمول‌ خود و تعلیم‌ دین‌، مردم‌ را بر ضد مرابطون‌ كه‌ به‌ اعتقاد او كافر بودند، به‌ جهاد تحریض‌ مى‌كرد؛ چون‌ على‌ بن‌ یوسف‌ گروهى‌ را به‌ دستگیری‌ ابن‌ تومرت‌ مأمور كرد، او در 14ق‌/120م‌ پیشاپیش‌ مراكش‌ را ترك‌ كرد و راه‌ تینملل‌ را كه‌ محلى‌ كوهستانى‌ و صعب‌ العبور بود، در پیش‌ گرفت‌. وقتى‌ آوازة ورودش‌ به‌ قبایل‌ كوه‌نشین‌ رسید، گروه‌ گروه‌ به‌ خدمتش‌ روی‌ آوردند و به‌ حلقة طاعتش‌ درآمدند. در همین‌ زمان‌، قبیله‌ هَنتاته‌ كه‌ یكى‌ از نیرومندترین‌ قبایل‌ بود، به‌ وی‌ گروید و رسولانى‌ از جانب‌ تینملل‌ از سر اطاعت‌ پیش‌ او آمدند و به‌ آنجا دعوتش‌ كردند. چون‌ این‌ شهر میان‌ دو كوه‌، در نقطه‌ای‌ مرتفع‌ واقع‌، و دستیابى‌ بدان‌ بسیار دشوار بود، ابن‌ تومرت‌ در آن‌ مستقر گردید و نقشه‌های‌ خود را جدی‌تر و شتاب‌زده‌تر پى‌ گرفت‌؛ از آن‌ پس‌ دست‌ به‌ بعضى‌ اعمال‌ خشن‌ و مكرآمیز زد كه‌ در آن‌ خون‌ریزی‌، خشونت‌ و استبداد مطلق‌ مجاز شمرده‌ مى‌شد.
ابن‌ تومرت‌ نزدیك‌ به‌ یك‌ سال‌ پس‌ از رسیدن‌ به‌ تینملل‌ در 15 یا 16ق‌، از همراهانش‌ بیعت‌ گرفت‌ و خود را مهدی‌ منتظر خواند و بدین‌ترتیب‌، شأن‌ و منزلت‌ روحانى‌ و هالة قداستى‌ را كه‌ از پى‌ آن‌ بود، در نظر پیروان‌ مفتون‌ و فدایى‌ خود پیدا كرد.
قصد نهایى‌ ابن‌ تومرت‌ مقابلة مستقیم‌ با حكومت‌ وقت‌، یعنى‌ مرابطون‌ بود. پس‌ به‌ دنبال‌ اخذ بیعت‌ از طرفداران‌، به‌ فكر تجهیز آنان‌ برای‌ جنگ‌ با على‌ بن‌ یوسف‌ افتاد. از آن‌ پس‌ سلسله‌ جنگهایى‌ میان‌ سپاهیان‌ ابن‌ تومرت‌ - یعنى‌ موحدون‌ - و مرابطون‌ روی‌ داد كه‌ در نتیجة آن‌ سرزمینهای‌ وسیعى‌ به‌ دست‌ ابن‌ تومرت‌ افتاد. سرانجام‌، موحدون‌ در 24ق‌ مراكش‌ را به‌ محاصره‌ درآورند، اما پس‌ از 0 روز جنگ‌ و گریز موحدون‌ با تلفات‌ و خسارات‌ِ بسیار عقب‌نشینى‌ كردند و ماه‌ بعد از این‌ واقعه‌ ابن‌ تومرت‌ در 0 سالگى‌ از دنیا رفت‌.
اندیشه‌های‌ دینى‌ و تعلیمات‌ ابن‌ تومرت‌ در چند كتاب‌ و رساله‌ به‌ زبانهای‌ عربى‌ و بربری‌ جمع‌آوری‌ شده‌ است‌. مهم‌ترین‌ آنها اعزّمایُطلب‌ و موطّأ امام‌ مهدی‌ است‌.*

برگرفته:دانشنامه ایران




طبقه بندی: مقالات فرهنگ و تمدن اسلامی،
[ یکشنبه 22 آبان 1390 ] [ 06:59 ق.ظ ] [ مسلم احمدی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

سلام بر دوستان عزیز
وبلاگ حاضر را مسلم احمدی و حامد محمدی راه اندازی نموده و مدیریت می نمایند تا گامی موثر در تامین نیازهای علمی دانشجویان رشته تاریخ و تمدن ملل اسلامی باشد.لازم به توضیح است که این وبلاگ علاوه بر مسائل علمی، به مسائل شخصی و رویدادهایی که نویسندگان ضرورت ببینند می پردازد.
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :