دانشجویان کارشناسی ارشد تاریخ و تمدن ملل اسلامی
دانشگاه تهران - دانشکده الهیات و معارف اسلامی
 
 

بی‏اغراق رصدخانه بزرگ مراغه را باید عظیمترین پدیده علمی پژوهشی دانست که قبل از نوزایش (رنسانس) غرب در سراسر جوامع انسانی به وقوع پیوست. هیچ یک از رصدخانه‏هایی که قبل [وحتی بعد] از رصدخانه مراغه ساخته شده‏اند، از نظر منزلت والای پژوهشی ـ علمی و مقام آموزشی به پای این رصدخانه نمی‏رسید. دقایق و ظرایفی که در این مجتمع به کار گرفته شد، بعدها به منزله الگویی برای دیگر مراکز علمی در شرق و غرب جهان گشت، رصدخانه سمرقند که از مشهورترین رصدخانه‏های اسلامی بود با مقیاس بزرگ به تقلید از رصدخانه مراغه ساخته شد (29).

 

پروفسور محمد عبدالسلام، فیزیکدان برجسته پاکستانی و برنده جایزه نوبل فیزیک در سال 1979 میلادی می‏نویسد: «رصدخانه مراغه با بیست اخترشناس از سرتاسر دنیای اسلام تحت سرپرستی دانشمند بزرگ خواجه نصیر طوسی احتمالاً اولین رصدخانه جهان به معنای واقعی کلمه بود.(30) » این رصدخانه تنها مخصوص رصد ستارگان و سیارات نبود، بلکه سازمان علمی مفصّلی بود که در آن تقریبا تمام شاخه‏های علوم تدریس می‏شد و مشهورترین دانشمندان سده میانی در آن جمع شده بودند (31)ریاست این سازمان عظیم علمی با خواجه نصیرالدین طوسی (وفات 672 هجری) بود و دانشورانی عالی‏قدر از اقصی‏نقاط گیتی، از چین تا تونس، در این محفل علمی گرد هم آمده بودند.





نوع مطلب : مقالات فرهنگ و تمدن اسلامی، 
برچسب ها :

ارسال شده در تاریخ : پنجشنبه 28 اردیبهشت 1391 :: توسط : محمدی-احمدی

دوستان عزیز سلام

هفته قبل عکسی رو در جهت حمایت از تمامیت ارضی ایران، از جزایر سه گانه و خلیج فارس منتشر کردیم و این هفته تصمیم گرفتیم مطلبی رو درباره دریاچه بحران زده ی ارومیه منتشر کنیم.امیدواریم مسئولین کشوری هر چه زودتر اقدامی رو در جهت احیای دریاچه ارومیه  انجام دهند.

دریاچه ارومیه که در گذشته چی‎چست و کبودان نام داشته، بزرگ‎ترین و شورترین دریاچه دائمی ایران و یکی از دریاچه‎های فوق اشباع از نمک دنیا است

که از این نظر با دریاچه بزرگ نمک Great Salt Lake آمریکا شباهت دارد

درازای آن 140 و پهنای آن میان 15 تا 50 کیلومتر و مساحت آن بین 5000 تا 6000 کیلومترمربع است. این دریاچه در یک فرونشست کم ژرفای وسیع با میانگین ژرفای 6 متر قرار گرفته است.

ولی ژرف‎ترین نقطه آن با 13 متر عمق در گوشه شمال باختری جای دارد. سطح آن نسبت به سطح آب دریاهای آزاد، 1300 متر بالاتر قرار دارد. در این دریاچه بیش از 102 جزیره وجود دارد که شکل و اندازه آنها با میزان بارش سالانه تناسب دارد.

در بین این جزایرکوچک و بزرگ، شبه جزیره اسلامی بزرگ‎ترین آنها است که در سال‎های پر بارش به صورت جزیره درمی‎آید. سطح حوضه آبریز دریاچه حدود 50000 کیلومترمربع است.

زرینه‎رود، سیمینه‎رود، زولای‎چای و آجی‎چای از رودهای عمده وارده به دریاچه هستند. از میان رودهای گفته شده،‌ آجی‎چای از رسوب‎های نمکی نئوژن خاور تبریز عبور می‎کند و در حمل مقدار قابل ملاحظه‎ای نمک به دریاچه نقش دارد.





نوع مطلب : مقالات تاریخ اسلام، 
برچسب ها :

ارسال شده در تاریخ : جمعه 8 اردیبهشت 1391 :: توسط : حامد محمدی

همه جای ایران سرای من است.

در جهت حمایت از جزایر سه گانه و تمامیت ارضی ایران





نوع مطلب : مقالات تاریخ اسلام، 
برچسب ها :

ارسال شده در تاریخ : دوشنبه 28 فروردین 1391 :: توسط : محمدی-احمدی

دوستان عزیز سلام

سال 1391 بر شما مبارك باد.امیدوارم سالی پر از موفقیت و شادكامی داشته باشید.توجه شما را به مطلبی در مورد تاریخ مصر و خطط نگاری در آن سرزمین جلب می نمایم.

تاریخ نگاری محلی و خطط نویسی در مصر دوره اسلامی(از قرن سوم تا دهم هجری) تألیف دکتر مرتضی نورائی و مهناز شعربافچی زاده به همت پژوهشگاه حوزه و دانشگاه منتشر شده است.





نوع مطلب : مقالات فرهنگ و تمدن اسلامی، 
برچسب ها :

ارسال شده در تاریخ : جمعه 11 فروردین 1391 :: توسط : حامد محمدی

پیرو درخواست یکی از دوستان (آقای آیین) مبنی بر معرفی منابع آزمون دکتری سال 1391 اعلام می دارد که سازمان سنجش منابع را به صورت کلی در دو بخش:1- عمومی شامل زبان انگلیسی و gmat(تست هوش) و2-تخصصی شامل زبان عربی و تاریخ و تمدن اسلامی معرفی نموده که به احتمال زیاد اکثریت منابع مشابه آزمون کارشناسی ارشد بوده با این تفاوت که سطح سوالات نسبت به آزمون ارشد بالاتر می باشد.اطلاعات نسبت به منابع آزمون دکتری اندک بوده و تقریبا هیچ یک از دوستان به صورت دقیق از منابع اطلاع نداشته و طبق روال آزمونهای سالهای گذشته مطالعه می نمایند.

لازم به توضیح است که بخش عمومی ضریب 2 و بخش تخصصی در مجموع ضریب 4 می باشد.

موفق باشید.





نوع مطلب : درباره ی رشته تاریخ و تمدن، اخبار دانشجویی، 
برچسب ها :

ارسال شده در تاریخ : شنبه 20 اسفند 1390 :: توسط : محمدی-احمدی

سرچشمه های بررسی درباره پیشینه خاندان صفوی, بویژه منابع در پیوند با زندگی و تکاپوهای نیای این خاندان, فراوان نیست. با این همه صفویه شناسان این بختیاری را دارند که درباره او, اثری برجسته را از سده هشتم هجری/ چهاردهم میلادی, که سالی چند پس از درگذشت شیخ صفی الدین نوشته شده است, در دسترس دارند, این منبع برجسته اسس المواهب السنیه فی مناقب الصفویه یا صفوةالصفا است که تاکنون درخور نگرشترین منبع پژوهشگران برای پژوهش درباره پیشینه صفویان بوده است.

فرمانروایی صفویان ریشه در طریقت صفوی داشت; طریقتی که در سالهای نخست سده هشتم و پس از آن در شمال غربی ایران و آناطولی گسترشی چشمگیر یافته بود. طریقت صفوی از سال 700/1301, که شیخ صفی الدین اردبیلی (735ـ650/ 1335ـ1252) (نیای بزرگ صفویان و جانشین شیخ زاهد گیلانی خانقاه خود را در اردبیل برپا کرد)1 در چهره یکی از فراگیرترین آموزه های صوفیانه غرب ایران درآمد که پس از چندی جایگاهی ویژه در دگرگونیهای سیاسی و اجتماعی ایران و عثمانی یافت.

نکته مهم درباره صفوة الصفا این است که پس از به قدرت رسیدن اخلاف شیخ، به دستور " مقامات بالا" و به منظور دستیابی به مقاصد و اهداف سیاسی، برخی از مطالب کتاب را به بهانه تصحیح ، تحریف کرده اند و این تصرفات به مساله مذهب و سیادت و تبار علوی شیخ صفی مربوط می شود. تحقیقات دانشمندانی مانند زنده یاد احمد کسروی و زکی ولدی طوغان وجود این تحریفات و تغییرات را ـ به منظور تبدیل شیخی کردنژاد شافعی مذهب به سیدی امامی ، برای پیشبرد هدفهای سیاسی حسابگرانه باب روز ـ مسجل کرده است.
خوشبختانه امروزه نسخه هایی از کتاب گرانقدر صفوة الصفا را که از تحریفات و "تصحیحهای" فرمایشی بعدی مصون مانده و یا کمتر مخدوش شده باشد در دسترس داریم، از آن جمله می تواننسخه کتابخانه ایاصوفیه ،مورخ سال 896 هجری را نام برد که در این بررسیها مورد استناد ما بوده است. با وجود این، در بحثهایی که مطرح کرده ایم، به ضرورت ، هنگام نقل قول، هر جا که لازم بوده است شماره صفحه ها را از روی نسخه چاپ جدید صفوة الصفا ـ با مقدمه و تصحیح آقای غلامرضا طباطبایی مجد ـ به دست داده ایم تا خوانندگان بتوانند در صورت تمایل به اصل مطلب رجوع کنند ، هر چند که می دانیم نسخه چاپی مذکور بر خلاف گفته مصحح محترم نه تنها با "وسواس دقیق" و "مطابق موازین علمی" و با "دقت و امانت کامل" تهیه نشده است بلکه مسامحه ها و بی دقتیها و لغزشها و سهل انگاریهای آن نه ده ، نه صد، که خود مستلزم نوشتن رساله ای جداگانه در این باره است.
این نوشته در چهار بخش و یک پیوست تنظیم شده است: بخش اول روایت کوتاهی است درباره پیشینه تصوف آذربایجان که برای آشنایی اجمالی با اوضاع فرهنگی و سابقه صوفیگری در محیط زندگانی شیخ صفی ضروری می نماید. ماخذ اصلی ما در این بخش کتاب روضات الجنان ، تالیف حافظ حسین کربلایی است که برای شناخت تصوف آذربایجان ـ مخصوصا ناحیه تبریز ، منبعی گرانقدر است و سرشار از اطلاعات دست اول. البته در تکمیل روایات این کتاب، از مطالب پراکنده دیگری نیز که در تذکره ها و کتب صوفیه آمده است استفاده کرده ایم.





نوع مطلب : مقالات فرهنگ و تمدن اسلامی، 
برچسب ها :

ارسال شده در تاریخ : سه شنبه 9 اسفند 1390 :: توسط : مسلم احمدی

سلام دوستان عزیز

بنا به دلایلی چند مدتی غیبت داشتم ،اما این روزهادرحوزه ی صفویه مطالعه می كنم وبه این اثر ارزشمند برخورم وآن را بصورت شرحی مختصر ارائه میكنم باشد كه مورد استفاده دوستان قراربگیرد.

زبده التواریخ نوشته محمدمحسن بن محمدکریم تاریخی عمومی است که مطالب آن مانند دیگر تاریخهای عمومی از آدم شروع می‌شود و تا عصر مؤلف ادامه می‌یابد. تاریخ‌نویسان عصر صفوی وقایع تاریخی پیش از اسلام را تا دوره تیموری، معمولا از روی تاریخ روضه‌الصفای می‌خواند و نظایر آن می‌نوشته‌اند. بنابراین از نظر ارزش تاریخی و سندیت ، هرچه مطالب اینگونه کتابها به عصر نویسنده آن نزدیکتر می‌شود مهمتر است . تا آنجا که وقایع دوران زندگی نویسنده را با عنایت به سایر جهات تحقیقی می‌توان از منابع دست اول برای آن عصر بشمار آورد. کتاب محمدمحسن هم از این قاعده بر کنار نیست بنابراین بخش تاریخ صفویه آن برای تصحیح و توضیح انتخاب شده است که در همین بخش هم دوره شاه سلطان حسین که حدود نیمی از حجم بخش صفویه را به خود اختصاص داده است ، اهمیتی ویژه دارد زیرا مؤلف در همین دوره می‌زیسته است .

 محمدمحسن این کتاب را همانگونه که در دیباچه می‌گوید به فرمان رضاقلی‌میرزا ولیعهد نادرشاه افشار نوشته و محتوی آن عبارت است از: تاریخ انبیاء و پیامبران و امامان شیعه، بنی‌امیه و بنی‌عباس ، سلاطین و پادشاهان ایران پیش از اسلام، سلسله‌ها و حکومتهای کوچک و بزرگ ایران بعد از اسلام از قبیل طاهریان، صفاریان، سامانیان، غزنویان، آل‌بویه، سلجوقیان خوارزمشاهیان، اتابکان فارس و آذربایجان و عراق، قراختائیان، اسماعیلیان، سلاطین مغولی و تیموری و سلسله‌های چوپانیان، مظفریان، آل‌کرت ، سربداران، آق‌قوینلو، قره‌قوینلو و صفویان. عموم سلسله‌های یاد شده در زبده التواریخ به اختصار درج و گاه فقط به ذکر نامهای سلاطین اکتفا شده است . مطالب کتاب در دوره صفویه تفضیل بیشتری می‌یابد و در عصر نویسنده یعنی زمان سلطنت شاه سلطان‌حسین تا پایان رسمی دوره صفویه در دشت مغان، به بالاترین حد می‌رسد. محمدمحسن در پایان کتاب خود بعد از درج فهرست گونه نام سلاطین روم و بقول مؤلف ”فرهنگ ” و حواریون حضرت عیسی (ع)، درباره ”ولایت ارمن و افریخ” (افریقا) نیز مطالبی را نوشته است که در مورد دومی بیشتر ”حکایات برخی از عجایبات و غرایبات ” آن سرزمین است . و بالاخره علاوه بر چند حکایت کوتاه، قصه یوذاسف و بلوهر را از کتاب عین‌الحیات نوشته ملامحمدباقر مجلسی نقل کرده تا حدودی طولانی است





نوع مطلب :
برچسب ها :

ارسال شده در تاریخ : یکشنبه 30 بهمن 1390 :: توسط : مسلم احمدی

ایران در اوایل عهد ایلخانان – رنسانس ایرانی

نویسنده : جورج لین

ترجمه : سید ابوالفضل رضوی

چاپ و شمارگان : اول ، 1389 – 1000 جلد

ناشر : موسسه انتشارات امیركبیر

كتاب ایران در اوایل عهد ایلخانان نوشته جورج لین ، در یك مقدمه و نه فصل تنظیم شده و مطالب را با نظمی منطقی و ساختاری محتوایی در خود جای داده است . مقدمه كتاب حرف اصلی مولف كتاب را در خود دارد مبنی بر اینكه ورود هولاكو آغازگر عصر جدیدی بود ، و ایران دهه‌های آغازین عهد ایلخانان ، تحول چشمگیری را در حیات فرهنگی و سیاسی خویش تجربه كرده است . مترجم كتاب جرج لین حكومت هولاكو و آباقا را نمود همگرایی رعایا و حكومت دانسته و آن را عصر نوزایی برشمرده است . بی شكت ایران از جمله سرزمین‌هایی بود كه در نتیجه حمله مغولان آسیب فراوانی دید و بخش مهمی از آبادترین نواحی آن دستخوش قتل و غارت و تخریب مغول‌ها قرار گرفت . ورود هولاكو به ایران نیز قاهرانه و در برخی مناطق با خشونت زیاد همراه بود . با اینحال در راستای تامین منافع به گونه‌ای متفاوت‌تر از اسلاف خود در راستای برقراری نظم و امنیت و یكپارچگی قلمرو آرام و محتاط‌تر عمل نمود. هولاكو برای حكومت به ایران آمده بود و خیل عظیم كارگزاران و حكام ایرانی كه به جبر و اختیار دعوت او را فراسوی مرزها لبیك گفته بودند ، او را همراهی كردند . ورود هولاكو آرام بود و خودآگاه یا ناخودآگاه ، پایانی بر نابسامانی‌ها و زیاده‌ستانی‌های موجود قلمداد می‌شد . به نظر مترجم كتاب حاضر با همین فرضیه یعنی قائل بودن به تمایز میان دوران هجوم و دوران حاكمیت ایلخانان و نتایجی كه در پرتو حكومت ایلخانان حاصل شده به رشته تحریر درآمده است . چرا كه از نظر نگارنده كتاب دهه‌های آغازین حاكمیت ایلخانان به لحاظ دگرگونی‌هایی كه در جامعه ایرانی ایجاد كرده است یك دوره نوزایی به شمار می‌رود كه در تاریخ ایران پس از اسلام سابقه نداشته است . از نظر سید ابوالفضل رضوی مترجم كتاب ، ترجمه این اثر مرهون دیدگاه متفاوت مولف كتاب درباره تاریخ ایران در عصر نامسلمانی ایلخانان و جایگاه آن در برگشودن افقی نو در مطالعات مربوط به تاریخ این عهد بوده است

 





نوع مطلب : مقالات تاریخ اسلام، 
برچسب ها :

ارسال شده در تاریخ : جمعه 14 بهمن 1390 :: توسط : حامد محمدی

اصول بنیادی‌

عـلاوه بر اعتقادات، بهره‌ها دارای چند اصل مـسلم و بدیهی هستند كه تمام پیروان باید این اصول را بپذیرند. آنچه از متن این‌ اصول برمی‌آید، لزوم اطاعت بی‌چون و چرای آنان از امام حاضر و نماینده او، داعی پنجاه و دوم است؛ به‌گونه‌ای كه طبق این‌ قوانین، كسی كه از دستورات وی سرپیچی كـنـد، بـه‌سـخـتی مجازات و از جامعه خود طرد می‌شود.

اصل 1

هویت یك مؤمن و حفظ این اعتبار، به درجات عقیده وی بستگی دارد. فرهنگ و آداب و رسوم امـامان مقدس، نمایانگر و مشخص‌كننده عقیده مؤمنان است؛ لذا برای شناخت این ارزش عالی مستـور در درون مـؤمنان و به‌كارگیری آن در راه‌  رستگاری و سعادت باید با پندگیری از اعمال و رفتار امـامان گذشته، به درجه خلوص عقیده و ایمان افزود.

‌اصل 2

ایمان مؤمن و عقیده وی سازنده دین و دنیای اوست. از ابتدای ظهور اسلام تاكنون، آل محمد و داعیان پس از وی، زندگی‌ مملو از حسن و زیبایی را بـه نحـو احسـن و بـرطبق مقررات مذهب انجام داده‌انـد. در پـرتـو ایـن امر، مؤمنان باید زندگی اجتماعی و شخصی خود را بر پایه راه و روش پیامبر و امامان قرار داده، در كلیه مسائل به سوی الله، پیامبر اكـرم(ص) و امـامـان پـس از وی‌ روند و از آنها استمداد جویند.

‌اصل 3

فراگیری علوم و دانش‌های گوناگون بر هر زن و مرد مؤمن واجب و ضروری است؛ البته این امر باید طبق رویه و خط و مشی‌ مشخص و خاصی بوده، مطابق با عزت و احترام به مؤمنان باشد. فراگیری علـوم مـذهبی و غیرمذهبی عمدتاً در راه تفاهم فلسفـه اسلام و هـدایت و ارشاد جامعه به سوی طریق حق به ‌كار می‌رود.

‌اصل 4

پروردگار عالم، انسان‌ها را با هدفی عالی خلق كرده و امكانات گوناگونی در اختیار آنها قرار داده است؛ لذا جماعت بهره باید همواره شكرگزار خداوند باشند و در راه تشكر از معبود خود گام بردارند.

‌اصل 5

تمـرینـات جسمـی در راه افزایش توانایی‌های فیزیكی و بدنی و توسعه قوای عقلی و مذهبی جوانان لازم و ضروری است؛ از این‌ رو اجرای برنامه‌های مناسب ورزشی در كنار دعوت و برنامه‌های مذهبی، مهم و سازنده می‌باشد.





نوع مطلب : مقالات فرهنگ و تمدن اسلامی، 
برچسب ها :

ارسال شده در تاریخ : چهارشنبه 21 دی 1390 :: توسط : حامد محمدی

با سلام

در سفر عتبات در شهر های نجف، كوفه و كربلا فرقه ای از شیعیان رو مشاهده كردم كه نوع اعمال، حركات و لباس پوشیدنشان بیانگر اعتقادات خاص این فرقه از تشیع بود.به همین خاطر بعد از بازگشت به میهن عزیزمون، سوالاتی رو راجع به این فرقه از استادمون دكتر معصومی(متخصص شیعیان هند) پرسیدم.به همین علت تصمیم گرفتم مطلبی رو راجع به این فرقه در وب قرار بدم تا دوستان عزیز نیز با این فرقه بیشتر آشنا بشوند تا در سفر عتبات با دیدن فرقه و اعمال خاصشون(اذان مغرب رو یك ربع قبل از اذان مغرب به افق محلی می گفتند و نماز جماعت رو جدا از دیگر شیعیان و بدون استفاده از مهر می خوندند) تعجب نكنند.

تصاویری از شیعیان بٌهره





نوع مطلب : مقالات فرهنگ و تمدن اسلامی، 
برچسب ها :

ارسال شده در تاریخ : یکشنبه 18 دی 1390 :: توسط : حامد محمدی
( کل صفحات : 6 )    1   2   3   4   5   6   
درباره وبلاگ
سلام بر دوستان عزیز
وبلاگ حاضر را مسلم احمدی و حامد محمدی راه اندازی نموده و مدیریت می نمایند تا گامی موثر در تامین نیازهای علمی دانشجویان رشته تاریخ و تمدن ملل اسلامی باشد.لازم به توضیح است که این وبلاگ علاوه بر مسائل علمی، به مسائل شخصی و رویدادهایی که نویسندگان ضرورت ببینند می پردازد.

مدیر وبلاگ: محمدی-احمدی
منوی اصلی
موضوعات
آرشیو مطالب
مطالب اخیر
نویسندگان
پیوندها
پیوندهای روزانه
نظرسنجی
نظرتان در مورد وبلاگ چیست؟




آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :
جستجو